Γρεβενά – ΝΕΑ- ΕΙΔΗΣΕΙΣ – news- Grebena live GREVENA TV

O No 1 Ραδιοφωνικός σταθμός της Δυτικής Μακεδονίας με έδρα τα Γρεβενά

O Deliveras έγινε «Γρεβενιώτης»

Καθαρά Δευτέρα: Ήθη και έθιμα από όλη την Ελλάδα

Μάρτιος 3rd, 2014 by Χρήστος Μίμης

Τα Κούλουμα στη Βόρεια Ελλάδα

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΘΙΜΑΛαγάνες, ταραμάς και χαλβάς είναι μερικά από τα φαγητά που δεν λείπουν από το σαρακοστιανό τραπέζι κάθε Καθαρά Δευτέρα. Ο χαρταετός είναι το αγαπημένο έθιμο μικρών και μεγάλων αρκεί ο καιρός να το επιτρέψει!

Πολλά είναι όμως τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας σε όλη την Ελλάδα και μάλισταπολλά δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά.Ας τα δούμε λοιπόν.

Βόνιτσα: Το έθιμο του «Αχυρένιου Γληγοράκη»

GLHGORAKIS

Το έθιμο του Αχυρένιου-Γληγοράκη αναβιώνει κάθε Καθαρή Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι μια νότα παράδοσης που καταφέρνει συνδυάζοντας σάτιρα και διασκέδαση να προσφέρει κάθε φορά ξεχωριστές στιγμές στους επισκέπτες και τους ντόπιους.

Οι απόψεις για τη προέλευση του εθίμου διίστανται. Κατά μία εκδοχή το έθιμο είναι εξέλιξη της σκωπτικής παράστασης κάποιων μοναχών της Αγίας Παρασκευής εις βάρος ενός μοναχού με το όνομα Γρηγόριος. Άλλοι υποστηρίζουν ότι το έθιμο είναι κληρονομιά από τους Βενετσιάνους από την περίοδο που κατείχαν την περιοχή μας. Όμως η επικρατέστερη άποψη είναι αυτή που θέλει τον Γληγοράκη ψαρά ο οποίος αρνήθηκε τη θάλασσα και έψαξε τη τύχη του στη στεριά. Η θάλασσα όμως τον εκδικήθηκε και τον έριξε στα ξένα, να ταλαιπωρείται και να μην μπορεί να έχει σταθερή δουλειά. Σε κάθε περίπτωση πάντως, το δρώμενο έχει στοιχεία των Διονυσιακών τελετών και των αρχαίων τελετών που γίνονταν για την υποδοχή της Άνοιξης.

Ο «Βλάχικος Γάμος» της Θήβας

Το έθιμο αυτό χρονολογείται από το 1830 και έχει να κάνει με τα προξενιά που γίνονταν τότε. Σήμερα πραγματοποιείται παραδοσιακά με το ξύρισμα του γαμπρού και το στόλισμα της νύφης η οποία στην πραγματικότητα είναι άνδρας! Παράλληλα όλοι οι παρευρισκόμενοι γιορτάζουν τα Κούλουμα με σατιρικά τραγούδια και πολύ χορό.

Ύστερα απ’ το ξύρισμα του γαμπρού αρχίζει ο σατιρικός διάλογος ανάμεσα στους δύο συμπεθέρους.

Το έθιμο του «Αγά» στα Μεστά της Χίου

Agas

Το καθεστώς αυτό των Καδήδων γίνεται στόχος σάτυρας για τους κατοίκους του χωριού κάθε Καθαρά Δευτέρα. Στα Μεστά, στην κεντρική πλατεία, στήνεται μια μεγάλη γιορτή, και όλοι οι παρευρισκόμενοι «δικάζονται» από τον Αγά, που έχει εγκαταστήσει εκεί το δικαστήριό του. Μ΄ ένα πλαστικό ρόπαλο τιμωρούνται ένας-ένας οι κατηγορούμενοι, αφού εκτεθούν δημόσια τα παραπτώματά τους. Επίσης, κάθε κατηγορούμενος τιμωρείται και με χρηματικό πρόστιμο, το οποίο καταθέτει επί τόπου στο δικαστήριο. Το ποσό που συγκεντρώνεται από τα «πρόστιμα» των κατηγορουμένων αξιοποιείται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο των Μεστών για διάφορα κοινωφελή έργα και τις εκδηλώσεις του Συλλόγου.

Στη συνέχεια το γλέντι στην πλατεία του χωριού κορυφώνεται, με ασταμάτητους παραδοσιακούς χορούς και φυσικά όλους τους σαρακοστιανούς μεζέδες σε αφθονία σύμφωνα με το iliadeion.blogspot. Οι ντόπιοι αλλά και οι επισκέπτες που επιλέγουν τα Μεστά για να περάσουν την Καθαρά Δευτέρα, χορταίνουν διασκέδαση, φαγητό και χορό, και φεύγουν με τις καλύτερες εντυπώσεις. Το έθιμο του Αγά είναι μία γνήσια αναβίωση ιστορικών γεγονότων, με έντονο το στοιχείο της σάτυρας τόσο προς τις Οθωμανικές αρχές του παρελθόντος, όσο και προς τους σημερινούς άρχοντες. Γι’ αυτό και παραμένει ιδιαίτερα αγαπητό στους κατοίκους και τους επισκέπτες της Χίου.

Στον Πόρο συναντάμε το ξάρτυσμα, το καθάρισμα δηλαδή των μαγειρικών σκευών από τα λίπη και τα υπολείμματα από το φαγοπότι της αποκριάς.

Στην Αλεξανδρούπολη, ένας κάτοικος μεταμφιέζεται σε Μπέη και περιδιαβαίνει την πόλη μοιράζοντας ευχές για το καλό.

Σε πολλά χωριά της Κέρκυρας αναβιώνει ο παραδοσιακός χορός των Παπάδων. Το χορό σέρνουν πρώτοι οι παπάδες και ακολουθούν οι γέροντες του χωριού.

Στο Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων στην Κάρπαθο ανταλλάσσονται απρεπείς χειρονομίες μεταξύ των θεατών, και γι’ αυτό οδηγούνται στο «δικαστήριο» από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες), προς απονομή δικαιοσύνης από τους σεβάσμιους του νησιού.

Το έθιμο του αλευρομουτζουρώματος συναντάμε στο Γαλαξίδι, με τους καρναβαλιστές να χορεύουν κυκλωτούς χορούς αλευρωμένοι και μουτζουρωμένοι!

Σε όλη σχεδόν την Ελλάδα –και σε διάφορες παραλλαγές– το χορευτικό δρώμενο, το λεγόμενο Γαϊτανάκι, έθιμο που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, ξεσηκώνει μικρούς και μεγάλους.

Του Κουτρούλη ο Γάμος στη Μεθώνη –η αναβίωση ενός πραγματικού γάμου που άφησε εποχή κατά τον 14ο αιώνα– συντελείται κάθε Καθαροδευτέρα με έντονη σατυρική διάθεση και πειράγματα για τη νύφη.

Η αναβίωση ενός αγροτικού καρναβαλιού στη Νέδουσα στη νότια Πελοπόννησο, όπου οι επισκέπτες συμμετέχουν ενεργά σε ένα αρχαίο τελετουργικό για ευημερία και γονιμότητα.

Το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη στη Βόνιτσα, όπου ένας αχυρένιος ψαράς δεμένος σε γάιδαρο γυρνάει σε όλο το χωριό για να καταλήξει σε μια φλεγόμενη βάρκα ανοιχτά της θάλασσας.

Ο βλάχικος γάμος της Θήβας, πανάρχαιο έθιμο που πραγματοποιείται παραδοσιακά με το ξύρισμα του γαμπρού και το στόλισμα της νύφης, η οποία στη πραγματικότητα είναι άνδρας.

Το έθιμο των Μουτζούριδων στον Πολύσιτο της Βιστωνίδας, όπου δύο μεταμφιεσμένοι μουτζουρώνουν τους επισκέπτες με καπνιά από το καζάνι όπου έβραζε την προηγούμενη μέρα η φασολάδα από τις γυναίκες του χωριού.

Και κάπου εδώ, τα πειράγματα, η σατυρική διάθεση, οι γλεντοκόπες μέρες τελειώνουν και σηματοδοτείται η έναρξη της νηστείας που θα μας οδηγήσει στο πνευματικό ταξίδι της Μεγάλης Σαρακοστής.

Τα Κούλουμα στη Βόρεια Ελλάδα

Νάουσα
Στην πόλη της Νάουσας και την Καθαρά Δευτέρα θα κυκλοφορούν ελεύθερα τα μπουλούκια χωρίς το προσωπείο, παρασύροντας τους επισκέπτες σε ένα ξέφρενο γλέντι. Ωστόσο, σε γύρω περιοχές του δήμου Νάουσας (περιοχή “Ρουντίνα”, Ανθέμια, περιοχή “Ροδινα” Αγγελοχωρίου, πλατεία Καρατάσου και Γιαννακοχώρι) θα στηθούν από τις 10 το πρωί ένα σωρό εκδηλώσεις όπου κάτοικοι και επισκέπτες θα μπορούν να πετάξουν χαρταετούς και να απολαύσουν τα τοπικά εδέσματα.

Κοζάνη
Στην Κοζάνη, ο δήμος φέτος θα προσφέρει νηστίσιμα εδέσματα και χαρταετούς στο πάρκο Αγ.Δημητρίου από τις 3 το μεσημέρι, ενώ στα Γρεβενά στις 11 το πρωί θα γιορτάσουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες τα κούλουμα στην πλατεία Ελευθερίας με χάλκινους ήχους.

download 3

Θάσος
Στην Παναγιά Θάσου διοργανώνονται λαογραφικές και διονυσιακές εκδηλώσεις. Οι κάτοικοι τιμούν τον αρχαίο θεό Διόνυσο, με ποικίλες εκδηλώσεις, παρέλαση αρμάτων, παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια.

newsbomb, news

This entry was posted on Δευτέρα, Μάρτιος 3rd, 2014 at 08:56 and is filed under ΠΑΙΔΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΤΑΞΙΔΙΑ. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

Leave a Reply

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!